Uroczystość świętych Apostołów Piotra i Pawła - najważniejsze informacje

Uroczystość św. Apostołów Piotra i Pawła obchodzona jest już od III wieku. Święto poświęcono im obu, mylnie uznając, że stracili życie tego samego dnia.

Kiedy przypada uroczystość św. Apostołów Piotra i Pawła?

Uroczystość św. Apostołów Piotra i Pawła w kościele katolickim obchodzona jest 29 czerwca (w obrządkach wschodnich mogą obowiązywać dwie daty – według kalendarza juliańskiego 29 czerwca, zaś według gregoriańskiego 12 lipca; anglikanie świętują 29 czerwca, luteranie uważają święto za mniej ważne). W 2026 roku przypada więc w poniedziałek.

Historia uroczystości św. Apostołów Piotra i Pawła

Uroczystość św. Apostołów Piotra i Pawła została ustanowiona „dla podkreślenia wyjątkowych zasług św. Piotra i Pawła dla Kościoła oraz jako przykład ich wiary i powołania dla wszystkich wiernych Kościoła”.

Najstarsze zapisy o wspólnym świętowaniu ku czci obu apostołów pochodzą z 258 roku. Dziś szczególnie uroczyście święto to obchodzone jest w Rzymie, jako że obaj św. Apostołowie są właśnie patronami Wiecznego Miasta – tam już 28 czerwca wieczorem w bazylice św. Piotra zaczynają się nieszpory przed wigilią świętowania. Na Malcie z okazji święta urządzane są różnego typu festyny, podobnie jest w niektórych szwajcarskich kantonach (Ticino) i na Filipinach, od średniowiecza mocno fetuje się je też w Apulii – w tym czasie tańczono słynną tarantellę.

Jak wyglądają obchody uroczystości św. Apostołów Piotra i Pawła?

Obchody uroczystości św. Apostołów Piotra i Pawła nie różnią się jakoś specjalnie od „zwykłej” mszy. Warto natomiast pamiętać, że w Polsce ponad 300 kościołów ma za patronów właśnie tych świętych, w te dni są więc tam uroczyste odpusty parafialne, z sumą odpustową. Trzeba tu jeszcze dodać, że na znak łączności biskupów z Watykanem w uroczystość św. Apostołów Piotra i Pawła papież wręcza metropolitom mianowanym w ostatnim czasie paliusze, koliste wstęgi w kształcie naszyjnika, ozdobione sześcioma krzyżami i wykonane z białej wełny. Baranki, które wełnę dostarczają, zostają pobłogosławione każdego roku 21 stycznia, w dniu św. Agnieszki. Przed reformami Piusa XII uroczystość św. Apostołów Piotra i Pawła zaczynała oktawę poświęconą im obydwu. Od 2004 roku udzielany jest odpust cząstkowy wiernym, którzy w ten dzień pobożnie odmówią modlitwę ku czci Apostołów.

W 2025 roku uroczystość św. Apostołów Piotra i Pawła zobaczyć będzie można chociażby w TV Trwam (niedziela, godzina 9.30), prowadził będzie ją osobiście papież Leon XIV, który wręczy wtedy paliusze nowym metropolitom. Uroczystość tradycyjnie kończy się przy grobie św. Pawła w Bazylice św. Pawła za Murami, a papież modli się tam wspólnie z hierarchami kościołów obrządku wschodniego.

Czy święto Apostołów Piotra i Pawła jest nakazane (obowiązkowe)?

Uroczystość św. Apostołów Piotra i Pawła nie jest świętem nakazanym w kościele katolickim w Polsce – została z tej listy wykreślona w 2003 roku przez Konferencję Episkopatu Polski. Udział we mszy świętej nie jest w ten dzień obowiązkowy. Oczywiście w tym roku przypada w niedzielę, więc to zmienia całą sytuację, gdyż niedziela jest świętem nakazanym, ale to wyjątek (w ubiegłym roku uroczystość św. Apostołów przypadała w sobotę, a za rok będzie to poniedziałek).

Mimo wszystko to jedno z ważniejszych świąt w kalendarzu liturgicznym i duchowni zachęcają, by zgodnie z wcześniejszymi tradycjami uczestniczyć w ten dzień w mszy świętej. Jako że nie jest to święto nakazane, nie obowiązuje wówczas katolików wstrzymywanie się od pracy, aczkolwiek starsze pokolenie w ten dzień raczej zaprzestaje prac, zwłaszcza tych rolniczych, w polu. W latach 1925-45 dzień uroczystości św. Apostołów Piotra i Pawła był w naszym kraju dniem wolnym od pracy, obecnie tak już nie jest.

Dlaczego św. Piotr i św. Paweł obchodzą święto wspólnie?

Początków święta Apostołów Piotra i Pawła można szukać już w połowie III wieku – wtedy jednak, a i dłuższy czas potem, uważano mylnie, że obaj... zginęli dokładnie w tym samym dniu, stąd też i święto obchodzili wspólnie, gdyż czczono męczenników dokładnie w dniu ich śmierci. Potem pojawiła się teza, że 29 czerwca przed wiekami przeniesiono szczątki obu do katakumb Kaliksta w czasie prześladowań cesarza Waleriana. Obecnie wiadomo, że na pewno nie zmarli tego samego dnia (fakty te dzieliły 2-3 lata), jednak tradycja pozostała. Dodatkowo św. Piotr i św. Paweł nazywani są Książętami Apostołów, są pierwszymi wśród zwierzchnich – i jeden, i drugi założył też gminę chrześcijańską w Rzymie (tam też obaj oddali swe życie za wiarę i tam możemy znaleźć ich sanktuaria), tak więc jedno święto dla obu na pewno ma swoje uzasadnienie. Papież Benedykt XVI powiedział swego czasu, że tradycja chrześcijańska zawsze traktowała tych dwóch apostołów jako nierozłącznych i że w istocie razem reprezentują całą Ewangelię. Przy okazji według Nowego Testamentu i tradycji obaj świeci znali się osobiście, są wymienione trzy ich wzajemne spotkania (różnili się między sobą znacząco, były między nimi konflikty), a zakłada się, że mogło ich być więcej.