Twoje położenie: ustalam... ustal lokalizację | wprowadź adres
Twoje położenie: ustalam...

Tradycje wigilijne w Polsce. Co symbolizują: 12 potraw wigilijnych, sianko, wolne miejsce przy stole, opłatek, pierwsza gwiazdka?

Czego symbolem jest „pierwsza gwiazdka”? Jak wygląda menu wigilijne w większości polskich domów? Co oznacza sianko pod obrusem? Dlaczego i dla kogo zostawiamy wolne miejsce przy stole? Skąd wziął się zwyczaj dzielenia się opłatkiem? Zapraszamy serdecznie do lektury tekstu o polskich tradycjach wigilijnych, w którym znajdą Państwo odpowiedzi na wszystkie powyższe pytania i nie tylko.


Pierwsza gwiazdka


Tradycyjnie w polskich domach wieczerzę wigilijną rozpoczyna się tuż po pojawieniu się pierwszej gwiazdy na niebie. Symbolizuje ona bowiem Gwiazdę Betlejemską, która doprowadziła Mędrców ze Wschodu (Trzech Króli) do nowo narodzonego Jezusa: Oni zaś wysłuchawszy króla, ruszyli w drogę. A oto gwiazda, którą widzieli na Wschodzie, szła przed nimi, aż przyszła i zatrzymała się nad miejscem, gdzie było Dziecię (Mt 2,9).


12 potraw


Zgodnie z tradycją na wigilijnym stole powinno pojawić się dwanaście potraw. Najczęściej ich liczba jest kojarzona z liczbą apostołów Jezusa. W przeszłości ową dwunastkę łączono również z 12- miesięcznym rokiem kalendarzowym.


Menu wigilijne zależy od zwyczajów obowiązujących w danym regionie i w danej rodzinie oraz od indywidualnych upodobań. W większości polskich domów podczas wieczerzy serwowane są następujące dania: karp (smażony lub w galarecie), barszcz z uszkami/zupa grzybowa, pierogi z kapusta i grzybami, kapusta z grochem, ryba po grecku, śledzie przygotowywane na różne sposoby (np. pod pierzynką), sałatka jarzynowa, a także kompot z suszonych owoców, a z ciast – piernik, sernik i makowiec.


Sianko pod obrusem


Zgodnie z interpretacją chrześcijańską, sianko pod obrusem to symbol ubóstwa, gdyż nawiązuje do żłóbka i betlejemskiej stajenki, w której Jezus Chrystus przyszedł na świat. Natomiast w dawnych wierzeniach ludowych łączono je z czymś zgoła przeciwnym – z dobrobytem i pomyślnością. Stąd też w niektórych regionach Polski panował zwyczaj wróżenia z źdźbeł siana i związane z nim przekonanie, że osoba, która wyciągnie najdłuższe łodygę , będzie miała powodzenie w kolejnym roku.


Wolne miejsce przy stole


W czasach przedchrześcijańskich Słowianie południowi i zachodni obchodzili 25 grudnia święto celebrujące przesilenie zimowe – Święto Godów. Było ono poprzedzone tzw. Szczodrym Wieczorem, na który przygotowywano posiłki nie tylko dla żywych, ale także dla zmarłych. Wierzono bowiem, że dusze przodków przybywają wówczas z zaświatów. Według etnografów echem tego starosłowiańskiego zwyczaju jest pozostawianie wolnego miejsca przy wigilijnym stole.


Oczywiście przekonanie o powrocie zmarłej osoby na ziemię kłóci się z wiarą chrześcijańską, dlatego Kościół przypisał tej pradawnej praktyce nowe znaczenie. I tak dusze przodków zastąpiono zbłąkanym wędrowcem ze względu na biblijną wędrówką Świętej Rodziny (Porodziła swego pierworodnego Syna, owinęła Go w pieluszki i położyła w żłobie, gdyż nie było dla nich miejsca w gospodzie Łk 2,7), a dodatkowe nakrycie stało się symbolem otwartości i gościnności rodziny zasiadającej do wspólnej wieczerzy.


Opłatek


Początki zwyczaju dzielenia się opłatkiem sięgają czasów wczesnochrześcijańskich, kiedy to o komunikantach nie było jeszcze mowy, ale wierni przynosili na nabożeństwa własne chleby, aby móc podzielić się nimi z pozostałymi członkami swojej wspólnoty. Taka praktyka stanowiła bowiem bezpośrednie nawiązanie do gestu Jezusa podczas Ostatniej Wieczerzy, o którym pisał m.in. Mateusz Ewangelista: A gdy oni jedli, Jezus wziął chleb i odmówiwszy błogosławieństwo, połamał i dał uczniom, mówiąc: «Bierzcie i jedzcie, to jest Ciało moje» (Mt 26,26).


Dzisiejszy opłatek symbolizuje zatem przyjaźń i miłość, komunię duchową i chęć bycia razem. Ponadto jest to znak pojednania, przebaczenia, a także wzajemnego poświęcenia.


Czy w Państwa domach kultywuje się wspomniane tradycje? Jakie inne zwyczaje wigilijne panują w Waszych rodzinach i które cenicie sobie najbardziej? Zachęcamy wszystkich do dzielenia się refleksjami oraz świątecznymi wspomnieniami w komentarzach.



Informator

Msza Święta w TV
Zgodnie z nauką Kościoła katolickiego oglądanie transmisji telewizyjnej nigdy nie zastępuje czynnego udziału w niedzielnej liturgii. Jednocześnie wszyscy wiemy, że czasami dotarcie na Mszę Świętą jest po prostu niemożliwe.Znalazłeś się w takiej sy...
Msza Święta online
Na naszej stronie w zakładce Msze Online w jednym miejscu można znaleźć listę transmisji Mszy św. oraz nabożeństw, a także nagrania "na żywo" z wnętrz kościołów. Dzięki przekazowi audiowizualnemu, Mszę św. śledzić mogą m.in. osoby chore, czy star...
Gorzkie Żale online
Gorzkie Żale to popularne w Polsce nabożeństwo pasyjne, odprawiane w niedziele Wielkiego Postu oraz inne dni, np. w Wielki Piątek. Uczestnictwo w Gorzkich Żalach nie jest obowiązkowe, jednak Kościół zachęca, aby w trakcie Wielkiego Postu chociaż r...
Droga Krzyżowa online
Droga Krzyżowa to nabożeństwo wielkopostne, które ma przypominać wiernym o męce, jaką przeżył Jezus Chrystus. Tradycja przemierzania Drogi Krzyżowej sięga początków chrześcijaństwa, a dokładniej IV w., kiedy odnaleziono relikwie Krzyża św. Odwiedz...
Jakie imię na bierzmowanie? Jak wybrać imię patrona, świętego na bierzmowanie?
W dokumencie „Wskazania Konferencji Episkopatu Polski dotyczące przygotowania do przyjęcia sakramentu bierzmowania” z kwietnia 2017 r. hierarchowie kościelni zalecają, aby kandydaci do bierzmowania nie wybierali nowego imienia, tylko zachowywali s...
Msze Święte wieczyste - co to jest?
W Kościele rzymskokatolickim Mszą Świętą wieczystą nazywa się Mszę Św. zbiorową, która może być ofiarowana zarówno za osobę żyjącą, jak i za osobę zmarłą. Jej istota polega na tym, że jest ona odprawiana codziennie, tak długo, jak funkcjonuje dane...
Zobacz więcej

Modlitewnik

Zobacz więcej

Komentarze:

Wpisz wynik: 5+2 =
Nikt jeszcze nie skomentował,
bądź pierwszy!