Twoje położenie: ustalam... ustal lokalizację | wprowadź adres
Msza święta na żywo - online: Jezuicki Ośrodek Mi... Oglądaj teraz

Tradycje wigilijne w Polsce. Co symbolizują: 12 potraw wigilijnych, sianko, wolne miejsce przy stole, opłatek, pierwsza gwiazdka?

Tradycje wigilijne w Polsce. Co symbolizują: 12 potraw wigilijnych, sianko, wolne miejsce przy stole, opłatek, pierwsza gwiazdka?

Czego symbolem jest „pierwsza gwiazdka”? Jak wygląda menu wigilijne w większości polskich domów? Co oznacza sianko pod obrusem? Dlaczego i dla kogo zostawiamy wolne miejsce przy stole? Skąd wziął się zwyczaj dzielenia się opłatkiem? Zapraszamy serdecznie do lektury tekstu o polskich tradycjach wigilijnych, w którym znajdą Państwo odpowiedzi na wszystkie powyższe pytania i nie tylko.


Pierwsza gwiazdka


Tradycyjnie w polskich domach wieczerzę wigilijną rozpoczyna się tuż po pojawieniu się pierwszej gwiazdy na niebie. Symbolizuje ona bowiem Gwiazdę Betlejemską, która doprowadziła Mędrców ze Wschodu (Trzech Króli) do nowo narodzonego Jezusa: Oni zaś wysłuchawszy króla, ruszyli w drogę. A oto gwiazda, którą widzieli na Wschodzie, szła przed nimi, aż przyszła i zatrzymała się nad miejscem, gdzie było Dziecię (Mt 2,9).


12 potraw


Zgodnie z tradycją na wigilijnym stole powinno pojawić się dwanaście potraw. Najczęściej ich liczba jest kojarzona z liczbą apostołów Jezusa. W przeszłości ową dwunastkę łączono również z 12- miesięcznym rokiem kalendarzowym.


Menu wigilijne zależy od zwyczajów obowiązujących w danym regionie i w danej rodzinie oraz od indywidualnych upodobań. W większości polskich domów podczas wieczerzy serwowane są następujące dania: karp (smażony lub w galarecie), barszcz z uszkami/zupa grzybowa, pierogi z kapusta i grzybami, kapusta z grochem, ryba po grecku, śledzie przygotowywane na różne sposoby (np. pod pierzynką), sałatka jarzynowa, a także kompot z suszonych owoców, a z ciast – piernik, sernik i makowiec.


Sianko pod obrusem


Zgodnie z interpretacją chrześcijańską, sianko pod obrusem to symbol ubóstwa, gdyż nawiązuje do żłóbka i betlejemskiej stajenki, w której Jezus Chrystus przyszedł na świat. Natomiast w dawnych wierzeniach ludowych łączono je z czymś zgoła przeciwnym – z dobrobytem i pomyślnością. Stąd też w niektórych regionach Polski panował zwyczaj wróżenia z źdźbeł siana i związane z nim przekonanie, że osoba, która wyciągnie najdłuższe łodygę , będzie miała powodzenie w kolejnym roku.


Wolne miejsce przy stole


W czasach przedchrześcijańskich Słowianie południowi i zachodni obchodzili 25 grudnia święto celebrujące przesilenie zimowe – Święto Godów. Było ono poprzedzone tzw. Szczodrym Wieczorem, na który przygotowywano posiłki nie tylko dla żywych, ale także dla zmarłych. Wierzono bowiem, że dusze przodków przybywają wówczas z zaświatów. Według etnografów echem tego starosłowiańskiego zwyczaju jest pozostawianie wolnego miejsca przy wigilijnym stole.


Oczywiście przekonanie o powrocie zmarłej osoby na ziemię kłóci się z wiarą chrześcijańską, dlatego Kościół przypisał tej pradawnej praktyce nowe znaczenie. I tak dusze przodków zastąpiono zbłąkanym wędrowcem ze względu na biblijną wędrówką Świętej Rodziny (Porodziła swego pierworodnego Syna, owinęła Go w pieluszki i położyła w żłobie, gdyż nie było dla nich miejsca w gospodzie Łk 2,7), a dodatkowe nakrycie stało się symbolem otwartości i gościnności rodziny zasiadającej do wspólnej wieczerzy.


Opłatek


Początki zwyczaju dzielenia się opłatkiem sięgają czasów wczesnochrześcijańskich, kiedy to o komunikantach nie było jeszcze mowy, ale wierni przynosili na nabożeństwa własne chleby, aby móc podzielić się nimi z pozostałymi członkami swojej wspólnoty. Taka praktyka stanowiła bowiem bezpośrednie nawiązanie do gestu Jezusa podczas Ostatniej Wieczerzy, o którym pisał m.in. Mateusz Ewangelista: A gdy oni jedli, Jezus wziął chleb i odmówiwszy błogosławieństwo, połamał i dał uczniom, mówiąc: «Bierzcie i jedzcie, to jest Ciało moje» (Mt 26,26).


Dzisiejszy opłatek symbolizuje zatem przyjaźń i miłość, komunię duchową i chęć bycia razem. Ponadto jest to znak pojednania, przebaczenia, a także wzajemnego poświęcenia.


Czy w Państwa domach kultywuje się wspomniane tradycje? Jakie inne zwyczaje wigilijne panują w Waszych rodzinach i które cenicie sobie najbardziej? Zachęcamy wszystkich do dzielenia się refleksjami oraz świątecznymi wspomnieniami w komentarzach.



Informator

Nabożeństwo majowe online Nabożeństwo majowe online
Nabożeństwo majowe, zwane potocznie "majówką", to popularne nabożeństwo odprawiane ku czci Matki Bożej. Zgodnie z tradycją, w maju wierni gromadzą się w kościołach i przy kapliczkach, aby oddać cześć Maryi, odmawiając Litanię Loretańską oraz modli...
Jakie czytania wybrać na ślub? Jakie czytania wybrać na ślub?
W wielu polskich parafiach księża pozwalają Młodym wybrać czytania i pieśni na mszę ślubną.Przy wyborze narzeczeni zazwyczaj mają możliwość skorzystania z przygotowanej wcześniej listy czytań ślubnych, ale mogą również zgłosić własne propozycje. W...
Ilu katolików jest w Polsce i na świecie? Ilu katolików jest w Polsce i na świecie?
Zgodnie z Rocznikiem Statystycznym Kościoła (Annuarium Statisticum Ecclesiae) pod koniec 2015 r. na świecie żyło ok. 1, 285 miliarda katolików, co stanowi ok. 17,7% wszystkich mieszkańców naszej planety. Według przedstawionych statystyk najwi...
Parafia, dekanat, diecezja - podział administracyjny kościoła Parafia, dekanat, diecezja - podział administracyjny kościoła
W podziale administracyjnym Kościoła katolickiego podstawową jednostką organizacyjną jest parafia, nad którą pieczę sprawuje – mianowany najczęściej na czas nieokreślony – proboszcz. W kierowaniu parafią wspomagają go inni prezbiterzy (księża wika...
Katechezy przedmałżeńskie - na czym polegają, czy są obowiązkowe? Katechezy przedmałżeńskie - na czym polegają, czy są obowiązkowe?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami kanonicznymi duszpasterze mają obowiązek osobistego przygotowania narzeczonych (w języku prawniczym: nupturientów) do zawarcia małżeństwa (KPK, kan. 1063.2).W adhortacji „Familiaris Consortio” z 1981 r. papież J...
Życzenia dla księdza: urodzinowe, imieninowe, bożonarodzeniowe, wielkanocne, na prymicje, na Wielki Czwartek Życzenia dla księdza: urodzinowe, imieninowe, bożonarodzeniowe, wielkanocne, na prymicje, na Wielki Czwartek
Zgodnie z panującym zwyczajem życzenia dla księdza powinny mieć religijny charakter albo chociaż zawierać religijny akcent. Co zatem warto dodać do tradycyjnego „zdrowia, szczęścia, pomyślności”? Jakich zwrotów i sformułowań używać, zwracając się ...
Zobacz więcej

Modlitewnik

Zobacz więcej

Komentarze:

Wpisz wynik: 2+2 =
Nikt jeszcze nie skomentował,
bądź pierwszy!