Twoje położenie: ustalam... ustal lokalizację | wprowadź adres
Msza Święta: Jasna Góra - Kaplic... Oglądaj teraz
Twoje położenie: ustalam...

Tradycje wigilijne w Polsce. Co symbolizują: 12 potraw wigilijnych, sianko, wolne miejsce przy stole, opłatek, pierwsza gwiazdka?

Czego symbolem jest „pierwsza gwiazdka”? Jak wygląda menu wigilijne w większości polskich domów? Co oznacza sianko pod obrusem? Dlaczego i dla kogo zostawiamy wolne miejsce przy stole? Skąd wziął się zwyczaj dzielenia się opłatkiem? Zapraszamy serdecznie do lektury tekstu o polskich tradycjach wigilijnych, w którym znajdą Państwo odpowiedzi na wszystkie powyższe pytania i nie tylko.


Pierwsza gwiazdka


Tradycyjnie w polskich domach wieczerzę wigilijną rozpoczyna się tuż po pojawieniu się pierwszej gwiazdy na niebie. Symbolizuje ona bowiem Gwiazdę Betlejemską, która doprowadziła Mędrców ze Wschodu (Trzech Króli) do nowo narodzonego Jezusa: Oni zaś wysłuchawszy króla, ruszyli w drogę. A oto gwiazda, którą widzieli na Wschodzie, szła przed nimi, aż przyszła i zatrzymała się nad miejscem, gdzie było Dziecię (Mt 2,9).


12 potraw


Zgodnie z tradycją na wigilijnym stole powinno pojawić się dwanaście potraw. Najczęściej ich liczba jest kojarzona z liczbą apostołów Jezusa. W przeszłości ową dwunastkę łączono również z 12- miesięcznym rokiem kalendarzowym.


Menu wigilijne zależy od zwyczajów obowiązujących w danym regionie i w danej rodzinie oraz od indywidualnych upodobań. W większości polskich domów podczas wieczerzy serwowane są następujące dania: karp (smażony lub w galarecie), barszcz z uszkami/zupa grzybowa, pierogi z kapusta i grzybami, kapusta z grochem, ryba po grecku, śledzie przygotowywane na różne sposoby (np. pod pierzynką), sałatka jarzynowa, a także kompot z suszonych owoców, a z ciast – piernik, sernik i makowiec.


Sianko pod obrusem


Zgodnie z interpretacją chrześcijańską, sianko pod obrusem to symbol ubóstwa, gdyż nawiązuje do żłóbka i betlejemskiej stajenki, w której Jezus Chrystus przyszedł na świat. Natomiast w dawnych wierzeniach ludowych łączono je z czymś zgoła przeciwnym – z dobrobytem i pomyślnością. Stąd też w niektórych regionach Polski panował zwyczaj wróżenia z źdźbeł siana i związane z nim przekonanie, że osoba, która wyciągnie najdłuższe łodygę , będzie miała powodzenie w kolejnym roku.


Wolne miejsce przy stole


W czasach przedchrześcijańskich Słowianie południowi i zachodni obchodzili 25 grudnia święto celebrujące przesilenie zimowe – Święto Godów. Było ono poprzedzone tzw. Szczodrym Wieczorem, na który przygotowywano posiłki nie tylko dla żywych, ale także dla zmarłych. Wierzono bowiem, że dusze przodków przybywają wówczas z zaświatów. Według etnografów echem tego starosłowiańskiego zwyczaju jest pozostawianie wolnego miejsca przy wigilijnym stole.


Oczywiście przekonanie o powrocie zmarłej osoby na ziemię kłóci się z wiarą chrześcijańską, dlatego Kościół przypisał tej pradawnej praktyce nowe znaczenie. I tak dusze przodków zastąpiono zbłąkanym wędrowcem ze względu na biblijną wędrówką Świętej Rodziny (Porodziła swego pierworodnego Syna, owinęła Go w pieluszki i położyła w żłobie, gdyż nie było dla nich miejsca w gospodzie Łk 2,7), a dodatkowe nakrycie stało się symbolem otwartości i gościnności rodziny zasiadającej do wspólnej wieczerzy.


Opłatek


Początki zwyczaju dzielenia się opłatkiem sięgają czasów wczesnochrześcijańskich, kiedy to o komunikantach nie było jeszcze mowy, ale wierni przynosili na nabożeństwa własne chleby, aby móc podzielić się nimi z pozostałymi członkami swojej wspólnoty. Taka praktyka stanowiła bowiem bezpośrednie nawiązanie do gestu Jezusa podczas Ostatniej Wieczerzy, o którym pisał m.in. Mateusz Ewangelista: A gdy oni jedli, Jezus wziął chleb i odmówiwszy błogosławieństwo, połamał i dał uczniom, mówiąc: «Bierzcie i jedzcie, to jest Ciało moje» (Mt 26,26).


Dzisiejszy opłatek symbolizuje zatem przyjaźń i miłość, komunię duchową i chęć bycia razem. Ponadto jest to znak pojednania, przebaczenia, a także wzajemnego poświęcenia.


Czy w Państwa domach kultywuje się wspomniane tradycje? Jakie inne zwyczaje wigilijne panują w Waszych rodzinach i które cenicie sobie najbardziej? Zachęcamy wszystkich do dzielenia się refleksjami oraz świątecznymi wspomnieniami w komentarzach.



Informator

Droga Krzyżowa online
Droga Krzyżowa to nabożeństwo wielkopostne, które ma przypominać wiernym o męce, jaką przeżył Jezus Chrystus. Tradycja przemierzania Drogi Krzyżowej sięga początków chrześcijaństwa, a dokładniej IV w., kiedy odnaleziono relikwie Krzyża św. Odwiedz...
Czym są grzechy wołające o pomstę do nieba? Co to jest grzech sodomski?
W teologii moralnej Kościoła cztery grzechy zostały uznane za wyjątkowo ciężkie, szkodliwe i niegodziwe: grzech umyślnego zabójstwa, grzech sodomski, uciskanie ubogich, wdów i sierot oraz zatrzymanie zapłaty sługom i najemnikom. Za Pismem Świętym ...
Msza o uzdrowienie - co to jest, jak przebiega, ile trwa?
Wśród polskich katolików od kilku lat można zaobserwować rosnące zainteresowanie mszami o uzdrowienie. Czym różnią się od „normalnych” mszy? Kiedy i gdzie są odprawiane? Czego można się spodziewać, uczestnicząc w tego typu spotkaniu modlitewnym? P...
Czym różni się kościół rzymskokatolicki od grekokatolickiego?
Czym się różni Kościół rzymskokatolicki od Kościoła greckokatolickiego? Obrządkiem i tradycją, ale nie prawdami wiary.Kościół greckokatolicki powstał na terenie Rzeczypospolitej Obojga Narodów na skutek zawarcia unii brzeskiej w 1596 r. między hie...
Kiedy Msza Święta jest nieważna?
Z punktu widzenia prawa kościelnego Msza Św. może być nieważna wtedy, kiedy jest sprawowana przez niewłaściwą osobę albo w niewłaściwy sposób. Wierni świeccy nie mają zatem kompletnie wpływu na tę kwestię. Mają natomiast wpływ na własny udział we ...
Ilu katolików jest w Polsce i na świecie?
Zgodnie z Rocznikiem Statystycznym Kościoła (Annuarium Statisticum Ecclesiae) pod koniec 2015 r. na świecie żyło ok. 1, 285 miliarda katolików, co stanowi ok. 17,7% wszystkich mieszkańców naszej planety. Według przedstawionych statystyk najwi...
Zobacz więcej

Modlitewnik

Zobacz więcej

Komentarze:

Wpisz wynik: 2+3 =
Nikt jeszcze nie skomentował,
bądź pierwszy!