Święconka wielkanocna - symbolika pokarmów, co włożyć do koszyka?

Zwyczaj błogosławienia pokarmów w Wielką Sobotę dotarł do Polski w XIV stuleciu. Na przestrzeni wieków składniki święconki zmieniały się, a obecnie w koszyczkach można znaleźć najróżniejsze artykuły spożywcze.

Co powinna zawierać święconka?

W tradycyjnej święconce (w koszyczku wielkanocnym) znajdują się:

• jaja – symbolizują odradzające się życie; są znakiem zwycięstwa Jezusa Chrystusa nad śmiercią, znakiem Jego Zmartwychwstania;
• chleb – jest jednym z symboli Chrystusa – w trakcie Eucharystii chleb staje się Jego Ciałem; jest również podstawowym pokarmem chrześcijan – w modlitwie „Ojcze Nasz” prosimy: „chleba powszedniego daj nam dzisiaj”; wkładamy go do święconki także na pamiątkę cudownego rozmnożenia chleba, którego dokonał Jezus na pustyni, aby nakarmić swoich słuchaczy;
• wędliny (np. kawałek szynki, kiełbasy) – stanowią symbol witalności oraz dobrobytu, a także symbol baranka paschalnego, którego Jezus spożywał wraz z uczniami podczas Ostatniej Wieczerzy;
• sól – to minerał życiodajny, który chroni żywność przed zepsuciem, dlatego jest symbolem ochrony przed złem i działaniem szatana, a także znakiem oczyszczenia (Jezus w Kazaniu na Górze powiedział o swoich uczniach „Wy jesteście solą ziem”);
• chrzan – symbolizuje siłę fizyczną, krzepę, witalność;
• babka wielkanocna lub inne ciasto – ciasto zostało dodane do koszyka ze święconką najpóźniej; symbolizuje ludzkie umiejętności, kunszt, dlatego powinien to być wypiek domowy;
• baranek (uformowany np. masy cukrowej; z zatkniętą chorągiewką) – jest symbolem Chrystusa Zmartwychwstałego, triumfu dobra nad złem oraz życia nad śmiercią.

Do koszyka można także włożyć np.: ser, masło, miód, pieprz, słodycze. Święcone pokarmy spożywa się podczas uroczystego śniadania w Niedzielę Wielkanocną.

Czego nie wolno wkładać do święconki wielkanocnej?

Do święconki wielkanocnej wkłada się tylko określone, symboliczne produkty. Nie ma jednej oficjalnej listy zakazów, ale w tradycji w Polsce przyjmuje się, że niektórych rzeczy nie powinno się wkładać, bo nie pasują do symboliki lub zwyczaju.

Otóż do święconki nie powinno się wkładać:

• gotowych dań obiadowych, np. sałatek, zup, pierogów, makaronów;
• alkoholu;
• słodyczy bez związku z tradycją, np. batonów, czekolad, cukierków (wyjątkiem jest baranek cukrowy);
• dużych ilości jedzenia, gdyż koszyk powinien zawierać symboliczne porcje, nie cały zapas na święta;
• egzotycznych lub przypadkowych produktów, np. fast foodów, chipsów, napojów gazowanych;
• innych produktów niepasujących do symboliki, np. ryb wędzonych, serów topionych czy przetworzonych przekąsek.

Oczywiście zwyczaje mogą się różnić w zależności od regionu - warto o tym pamiętać.

Co włożyć do koszyka wielkanocnego? Symbolika Święconki - zobacz film!