Msze święte Gniezno - niedziele, święta i dni powszednie

Gniezno jest miejscem, w którym na dobre zaczął działać polski Kościół – msze święte w Gnieźnie są odprawiane między innymi w katedrze, w której koronowali się pierwsi polscy królowie.

Msze święte Gniezno – początki polskiego Kościoła

Gniezno jest dla polskiego Kościoła miastem niezwykłym. To tu być może chrzest przyjął Mieszko I (przynajmniej na to wskazuje Jan Długosz, nie jest to pewne, inne źródła mówią, że mógł to być Poznań lub Ostrów Lednicki), koronowany był Bolesław Chrobry i, o czym pamięta mniej osób, także w tymże 1025 roku jego syn, Mieszko II Lambert. To tu powstała archidiecezja gnieźnieńska i odbył się zjazd gnieźnieński. W 2025 roku przypadała tysięczna rocznica koronacji naszego pierwszego króla, miasto żyło rocznicą, odbywały się liczne parady, uroczyste msze święte w Gnieźnie. Najważniejsze uroczystości kościelne przypadły co prawda na kwiecień, a więc czas żałoby po śmierci papieża Franciszka, ale „dla turystów” rozkręciły się w miesiącach wakacyjnych, Gniezno przeżywało małe turystyczne oblężenie.

W sumie w mieście jest około 20 świątyń, w wielu przypadkach bardzo starych, mocno związanych z historią Polski i chrześcijaństwa. Msze święte w Gnieźnie odbywają się od godziny 7 do 19, można tu uczestniczyć między innymi we mszy trydenckiej (w rycie rzymskim) – odbywa się ona w trzech różnych kościołach, w różnych terminach, a ponadto w kaplicy NSJ w Szpitalu Powiatowym (mowa tu o I, III i IV niedzieli miesiąca). Msza taka jest sprawowana według Mszału Rzymskiego z 1962 roku – jak w czasach sprzed Soboru Watykańskiego II odprawiana jest po łacinie, kapłan stoi do wiernych tyłem, a wyjątkowo mocno podkreślany jest ofiarny charakter liturgii. Tego rodzaju msza święta w Gnieźnie jak mało gdzie wpisuje się w historyczno-religijną przeszłość miasta.

Msza święta w Gnieźnie w kościele zwanym „Matką kościołów polskich”

Powyższe określenie „Matka kościołów polskich” związane jest z katedrą gnieźnieńską, przez wieki najważniejszą polską świątynią. To miejsce koronacji pierwszych królów Polski, a także miejsce kultu św. Wojciecha, który jest w niej pochowany. Bazylika prymasowska Wniebowzięcia NMP w Gnieźnie stoi na Wzgórzu Lecha, a jej pierwotna wersja została ufundowana jeszcze za życia Mieszka I w X wieku (fundatorką miała być Dąbrówka, tradycja mówi tu o 977 roku jako początku budowy). W 1000 roku to w niej modlił się cesarz Otton III przy relikwiach św. Wojciecha. W 1018 roku świątynię strawił pożar, ale w 1025 roku była już odbudowana, kolejny raz zniszczyły ją wojska Brzetysława I w 1038 roku. Konsekrowana po kolejnej odbudowie w 1064 roku katedra była już w stylu romańskim (ale w podziemiach zachowało się wiele pozostałości z przedromańskich czasów). Rozbudowywano ją do końca wieku, a słynne Drzwi Gnieźnieńskie pojawiły się w roku 1175. Dlaczego dziś świątynia jest w stylu gotyckim? Oczywiście przez kolejne zniszczenie, już w XIV wieku padła ofiarą Krzyżaków. Dziś są w niej elementy z różnych epok, zmieniano jej wystrój na barokowy, dobudowano wieżę północną, był kolejny pożar, a wojska Napoleona urządziły w katedrze magazyn zboża... Już w XX wieku świątynię odrestaurowano, przywracając jej gotycki wygląd.

Msze święte w Gnieźnie w omawianej katedrze są odprawiane tylko dwa razy dziennie w dni powszednie i 5 razy w niedziele i święta. Świątynię można zwiedzać, bilety sprzedawane są do 3 kościołów na Wzgórzu Lecha (katedra i muzeum są zamknięte w niedziele, ale można wówczas wejść na taras widokowy).

Msze święte w Gnieźnie w Skarbcu historii

Katedra jest jednym z trzech punktów obejmujących projekt „Wzgórze Lecha. Trzy kościoły – Skarbiec historii” (wspomniane trzy kościoły można zwiedzać też wirtualnie, dzięki aplikacji!). Pozostałe dwa to kościół św. Jana Chrzciciela oraz kościół św. Jerzego.

Ten pierwszy jest świątynią z połowy XIV wieku, z pięknie rzeźbionymi sklepieniami, polichromią gotycką oraz licznymi figurami przedstawiającymi żywot Jezusa, Maryi i Jana Chrzciciela. Związany jest z bożogrobcami, którzy trafili do miasta pod koniec XII wieku i wcześniej mieli kilka innych siedzib. Na miejscu kościoła św. Jana Chrzciciela prawdopodobnie stała wcześniejsza świątynia, zniszczona przez Krzyżaków. Świątynię, która przetrwała niemal niezmieniona do naszych czasów, można zwiedzać raz dziennie – z przewodnikiem, po wcześniejszej rezerwacji, od poniedziałku do soboty od 12.

Kościół św. Jerzego nazywany jest kościołem grodowym, rezydował tu Mieszko I. To jedna z najstarszych gnieźnieńskich świątyń, przedromańska, z około X wieku – stanęła na miejscu kultu pogańskiego. Obiekt był trzykrotnie niemal doszczętnie palony, ostatnia odbudowa miała miejsce pod koniec XVIII wieku (zachował się jednak fragment najstarszego muru, zdecydowanie odcinający się od reszty ścian).

Oczywiście w obu kościołach można uczestniczyć we mszy świętej w Gnieźnie – pamiętajmy jednak, że w niedziele i święta w kościele św. Jana Chrzciciela odprawiane są tylko 3 razy dziennie, do południa, a w dni powszednie raz, wieczorem. W kościele św. Jerzego w I niedzielę miesiąca odbywa się wspominana już msza trydencka, nazywana tu Mszą świętą Wszechczasów (o godzinie 15.30).