Co to jest wiatyk? Kiedy się go przyjmuje?

Wiatykiem nazywa się Eucharystię udzielaną chorym znajdującym się w niebezpieczeństwie śmierci. Zgodnie z nauką Kościoła katolickiego jest to „pokarm na drogę” (KKK, 1020) dla tych chrześcijan, którzy kończą swoje ziemskie życie. Zresztą sama nazwa wiatyk wywodzi się od łacińskiego słowa via, czyli „droga”.

Kto może przyjąć wiatyk?

O wiatyku jako komunii świętej, która udzielana jest wiernym w zagrożeniu życia, mówią już dokumenty Soboru Nicejskiego I z 325 r.: „Wobec umierających trzeba zachowywać starą i kanoniczną regułę Kościoła, by tego, kto znajduje się w obliczu śmierci, nie pozbawiać ostatniego i najbardziej koniecznego wiatyku."

Zgodnie z przepisami kanonicznymi (KPK, kan. 921-922) wiatyk mogą przyjmować wszyscy ochrzczeni, niezależnie od tego, czy w danym dniu przystąpili wcześniej do sakramentu Eucharystii. Co więcej, zaleca się, aby był on udzielany – o ile pozwalają na to okoliczności – podczas Mszy św., gdyż wówczas chory ma możliwość przyjęcia sakramentu pod dwiema postaciami – chleba i wina. Należy przy tym zaznaczyć, że Msza święta może być odprawiona w domu chorego. Osobie, która nie jest w stanie przyjmować pokarmów stałych, podaje się wiatyk wyłącznie pod postacią wina.

Wiatyk zwykło się nazywać potocznie „ostatnią komunią świętą”, ale to określenie jest dość mylące, gdyż w rzeczywistości wiatyk może być przyjmowany wielokrotnie – zarówno kilkukrotnie w ciągu życia, jak i podczas tej samej choroby (w poszczególnych dniach, dopóki istnieje niebezpieczeństwo śmierci).

Udzielanie wiatyku

Udzielenie wiatyku – jeżeli sprzyjają temu warunki – powinien poprzedzić sakrament pokuty (spowiedź), natomiast po wiatyku osoba chora zwykle przyjmuje jeszcze sakrament namaszczenia. Mowa wówczas o obrzędzie połączonym. Te wszystkie trzy sakramenty razem, tj. pokuta, namaszczenie chorych i Eucharystia jako wiatyk, nazywane są w Katechizmie Kościoła Katolickiego „sakramentami, które przygotowują do Ojczyzny” (KKK 1525).

UWAGA: Użyte w tekście skróty KKK oraz KPK oznaczają Katechizm Kościoła Katolickiego oraz Kodeks Prawa kanonicznego.