Pogrzeb świecki – jak wygląda, kto prowadzi, ile kosztuje?

Pogrzeby świeckie stają się coraz popularniejsze. To uroczystości odbywające się bez udziału księdza i bez żadnych symboli religijnych. Poniżej zamieszczamy więcej informacji na ten temat.

Jak wygląda pogrzeb świecki?

1) Formalności związane z pogrzebem świeckim należy zacząć od znalezienia odpowiedniego zakładu pogrzebowego, który świadczy tego typu usługi. Należy tam przedstawić akt zgonu, co jest wymogiem.

2) Następnie można już wybrać mistrza ceremonii (o ile nie jest „w pakiecie”, wiele zakładów ma przeszkolonych w tym celu pracowników, choć nie są to zawodowi mistrzowie ceremonii).

3) Kiedy te formalności są załatwione, można wybrać metodę pochówku, odbyć ewentualną rozmowę z zarządcą nekropolii, ustalić datę i miejsce uroczystości pogrzebowej.

4) Ciało zmarłego zostaje wystawione w kaplicy/domu pogrzebowym, tam zbierają się żałobnicy.

Najczęściej pogrzeb świecki składa się z dwóch etapów: pierwszy ma miejsce w domu pogrzebowym/kaplicy (przemowy, pożegnania itp.; jeśli to kaplica, na czas ceremonii zostają w niej zakryte symbole religijne lub zostają one wyniesione), drugi to odprowadzenie trumny/urny do miejsca pochówku i ewentualne dalsze pożegnania już tam.

Zdarza się, że po złożeniu trumny/urny w grobie rozsypuje się wokół kwiaty, płatki kwiatów, wypuszcza w górę balony itp. - to już kwestia inwencji bliskich (choć należy zawsze pamiętać o dobrym smaku i takcie – takie rzeczy nie są mile widziane na cmentarzu wyznaniowym).

Ceremonia pogrzebu świeckiego może się odbywać w wielu różnych miejscach – może to być cmentarz, dom pogrzebowy, kaplica, ale także – jako że często w takim przypadku mamy do czynienia z urną z prochami – w plenerze, ulubionym miejscu zmarłego, nad wodą, w lesie, w sumie nie ma tutaj ograniczeń, pomijając to, że nie wszędzie można ciało złożyć, w takiej sytuacji to tylko dodatkowa część uroczystości.

Kto prowadzi pogrzeb świecki?

Pogrzebu świeckiego nie prowadzi oczywiście duchowny, a tak zwany mistrz ceremonii.

Niektóre zakłady pogrzebowe oferują skorzystanie z własnego prowadzącego, w innych trzeba kogoś takiego samemu zaprosić. Mistrz ceremonii dostaje wcześniej wytyczne od najbliższych co do prowadzenia ceremonii, może też na przykład dostać zalecenie spisane w ostatniej woli zmarłego – to według nich przygotowuje kolejne etapy pogrzebu, przemowy.

Najważniejsza jest mowa laudacyjna, ale mogą się pojawiać pokazy slajdów, czytanie poezji itp., w zależności od tego, co chce rodzina i kim był zmarły. Można rzecz jasna też zdać się na jego inwencję, a jedynie dać mu pewne informacje o zmarłym, które mógłby wykorzystać.

Osoba taka ma świetną dykcję, jest taktowna, odporna psychicznie, nie utożsamia się (przynajmniej na uroczystości) z żadnym wyznaniem, jest też pełna empatii i potrafi pocieszyć rodzinę. Mistrz ceremonii na pogrzebie świeckim może być mężczyzną lub kobietą. Najczęściej wyróżnia go uroczysty strój – toga, peleryna, biret, łańcuch z dystynkcjami.

Czym się różni pogrzeb świecki od katolickiego?

Pogrzeb świecki jest zazwyczaj mniej sformalizowany, jest w nim większa swoboda w organizacji całej ceremonii. Jeśli chcemy, może przypominać w wielu elementach tradycyjny pogrzeb, ale może też całkowicie się od niego różnić.

Największa różnica między pogrzebem świeckim a katolickim to oczywiście brak na uroczystości księdza, który by ją prowadził, a także brak elementów religijnych – nie ma modlitw, nie świeci się trumny.

Z powodu braku kazania oraz samej mszy pogrzeby świeckie są krótsze, trwają średnio 30-60 minut, choć wiele zależy tu od ustaleń z mistrzem ceremonii. Czyta się za to niekiedy list pożegnalny, mowy żałobników spisane i przekazane mistrzowi ceremonii.

Na miejscu pochówku zamiast krzyża umieszcza się tak zwany pal świecki, zazwyczaj to drewniany pionowy pal, bez żadnych poprzecznych elementów, za to często lakierowany i zdobiony.

Na pogrzeby świeckie najczęściej decydują się ateiści, agnostycy, osoby niepraktykujące, ale czasem, choć rzadko, wierzące, ale po prostu preferujące tego typu uroczystość. Pamiętajmy jednak, że jeśli zmarły nie zaznaczył, że chce mieć pogrzeb świecki, o jego charakterze decyduje rodzina (wyjątki to żołnierze zmarli na służbie i uznane osobowości państwowe, wtedy decydują kolejno armia i rząd), stąd dość często nawet osoby niewierzące mają pogrzeby w obrządku katolickim.

Ile kosztuje pogrzeb świecki?

Nie ma oczywiście jednej stałej ceny za organizację pogrzebu świeckiego, prawie każda taka ceremonia ma cennik ustalany indywidualnie. Wiele zależy tutaj od samego zakładu pogrzebowego, jego lokalizacji (poza miastami ofert jest zdecydowanie mniej, co nie musi się przekładać na niższe ceny), wyboru mistrza ceremonii, lokalizacji ceremonii itp.

Średnie ceny związane z formalnościami w samym zakładzie pogrzebowym wahają się między 2-4 tysiące złotych, a wynajęcie mistrza ceremonii to dodatkowe 500-1500 złotych. Do tego doliczyć trzeba jeszcze koszt trumny lub urny – tutaj rozrzut cenowy jest ogromny. Urnę można kupić za kilkaset złotych, ale i za kilka tysięcy, trumny są odpowiednio droższe – transport ciała (oryginalne lokalizacje ceremonii automatycznie podnoszą tu koszty) i opłaty cmentarne, z ewentualnym wykopaniem grobu dodatkowo (miejsca są zróżnicowane cenowo, od 1 do nawet 10 tysięcy złotych). Dochodzi do tego ewentualna kremacja (do tysiąca złotych). Cenę podnoszą ponadto wybrane opcje dodatkowe, typu muzyka/zespół, kwiaty, wieńce, fotograf, kamerzysta, usługa ekspresowa itp.

Sumując to wszystko, najtańsza wersja może się zamknąć w około 5-6 tysiącach złotych, średnia to mniej więcej 10-15 tysięcy, te droższe to już kilkadziesiąt tysięcy złotych. Warto wiedzieć, że koszty pogrzebu świeckiego, a przynajmniej ich ustalona urzędowo część, mogą zostać pokryte zasiłkiem pogrzebowym.

Gdzie się chowa ludzi niewierzących?

Według prawa także osoby zmarłe niewierzące/niepraktykujące mogą zostać pochowane na cmentarzu katolickim – zarząd cmentarzy wyznaniowych musi na taką uroczystość wyrazić zgodę. Co innego sam ksiądz, on co prawda musi się zgodzić na pogrzeb, ale może odmówić uczestnictwa i wynajęcia kaplicy.

Nikt nie może też określić miejsca pochówku, ustalając na przykład, że zmarły niewierzący musi leżeć gdzieś na obrzeżach, z tyłu. Do pogrzebów świeckich na cmentarzach wyznaniowych najczęściej dochodzi w sytuacji, gdy rodzina ma tam wykupione już dawniej miejsce. Częściej jednak pogrzeby świeckie mają miejsce na cmentarzach komunalnych.